หมดสติในน้ำลึก

เพื่อนๆ ที่ดำน้ำเวลาเรียนขั้น Open Water Diver คงจะได้เรียนรู้เรื่อง Shallow Water Blackout จากครูเวลาที่ครูสอน Skin Dive และการทำ Hyperventilation กันมาบ้างแล้วนะครับ ว่าเราอาจหมดสติ และจมน้ำได้ เวลาที่เรากลั้นหายใจอยู่ใต้น้ำนานๆ จนกระทั่งปริมาณออกซิเจนในร่างกายเหลือน้อย เมื่อเราขึ้นมาจากความลึก Partial Pressure ของออกซิเจนที่เหลือน้อยอยู่แล้ว ยิ่งลดลงไปอีก ทำให้ไม่สามารถครองสติไว้อยู่ได้ แต่เรื่องของ Deep Water Blackout นี่ คงยังไม่ค่อยมีใครได้ยินกันสักเท่าไร พอดีเร็วๆ นี้ผมได้ไปอ่านบทความเรื่อง “Going Deep” ของคุณ Jon Hardy ในนิตยสาร Rodale’s Scuba Diving May 2001 มีเรื่องของ Deep Water Blackout อยู่ด้วย เห็นว่าน่าสนใจ (และน่าระมัดระวังในเวลาเดียวกัน) เพื่อนๆ ลองอ่านกันดูเล่นๆ นะครับ

เริ่มเรื่อง

เจอรี่เป็นนักดำน้ำที่ดำน้ำไม่บ่อยนัก และดำน้ำเฉพาะเวลาไปเที่ยวต่างถิ่นเท่านั้น เนื่องจากเขาเป็นคนโสด ส่วนมากแล้วก็จะเดินทางคนเดียว หรืออาจมีเพื่อนเดินทางบ้าง แต่นานครั้งนานหน

ขณะที่ไปพักผ่อนบนเกาะแห่งหนึ่ง เจอรี่พบว่ามีร้านดำน้ำ เสนอที่จะพาไปดำน้ำ ที่กองหินใต้น้ำกลางทะเลแห่งหนึ้ง ที่มีปะการังดำ และปลาที่หายากอยู่มาก ถึงแม้เจอรี่จะไม่ได้ดำน้ำบ่อยๆ ในระยะหลัง แต่เมื่อคนที่ร้านถามถึงประสบการณ์การดำน้ำ เจอรี่ก็บอกไปว่าเขามีประสบการณ์มากกว่าที่เป็นจริง และก็ตกลงใจที่จะไปดำน้ำตามที่ร้านเสนอมา

แผนการดำน้ำคือ จะลงสมอบริเวณทรายใกล้ๆ กับกองหินใต้น้ำ หลังจากการบรรยายสรุปอย่างละเอียดแล้ว ไดฟ์มาสเตอร์ก็จะนำนักดำน้ำลงไปหกคนที่สมอ จากนั้นจะใส่ lift bag ให้กับสมอ เพื่อให้ง่ายต่อการเก็บในภายหลัง นักดำน้ำก็จะดำน้ำเล่นที่สถานที่แห่งนี้เป็นเวลาสิบนาที ในน้ำที่อุ่น ใส และนิ่ง มีความลึกระหว่าง 135-150 ฟิต กลุ่มนักดำน้ำก็จะกลับมาที่สมอ และทำ Decompression Stop หรือ Safety Stop ก่อนกลับไปที่เรือ จะมีถังอากาศสำรองไว้ที่ความลึก 15 ฟิต ในกรณีที่อากาศของบางคนเหลือน้อย ขณะทำ Safety Stop

การดำน้ำ

สัญญาณของปัญหาเริ่มเกิดขึ้น เมื่อเจอรี่มาถึงร้านในเช้าวันที่จะดำน้ำ ไดฟ์มาสเตอร์พบว่าเจอรี่จำเป็นต้องเช่าอุปกรณ์ เกือบทั้งหมด และไม่มีไดฟ์คอมพิวเตอร์ และขณะเดินทางไปที่หมายดำน้ำ ไดฟ์มาสเตอร์ก็พบว่าเจอรี่ไม่ได้พูดความจริง เกี่ยวกับประสบการณ์ของเขาในคราวแรก แต่ไดฟ์มาสเตอร์ก็คิดว่า มันสายเกินกว่าจะทำอะไรได้ และคงต้องทำการดำน้ำต่อไป

การลงสมอ และการบรรยายสรุปเป็นไปตามที่วางแผนไว้ ถีงแม้กระแสน้ำจะแรงกว่า ที่ไดฟ์มาสเตอร์คาดคิดไว้ก็ตามที การดำลงไปกับสายสมอ ก็ต้องใช้กำลังมากกว่าที่คาดหมาย แต่นักดำน้ำทุกคน ก็สามารถลงสู่พื้นได้อย่างปลอดภัย ทุกคนให้สัญญาณ OK และเริ่มดำสำรวจพื้นที่บริเวณ หินกองด้านใต้กระแสน้ำ ขณะเดียวกันที่ไดฟ์มาสเตอร์ก็จัดการกับสมอ เจอรี่ก็ดำน้ำไปทางด้านลึกของกองหิน ที่ความลึกประมาณ 145 ฟิต แต่ยังอยู่ในสายตาของไดฟ์มาสเตอร์

หลังจากสองสามนาทีผ่านไป เมื่อเจอรี่ไม่กลับมารวมกับกลุ่ม ไดฟ์มาสเตอร์ก็ดำน้ำไปหา และพบเจอรี่แน่นิ่ง หมดสติ และไม่หายใจ ไดฟ์มาสเตอร์คว้าเจอรี่ และลากเขาไปยังสายสมอ เริ่มการขึ้นโดยละทิ้งนักดำน้ำคนอื่นไว้ก่อน เนื่องจากกระแสน้ำรุนแรง และเจอรี่ไม่หายใจ ไดฟ์มาสเตอร์ตัดสินใจที่จะไม่ทำ Safety Stop เมื่อพวกเขาขึ้นมาถึงเรือ การทำ CPR ก็ได้เริ่มขึ้น แต่ไม่ประสบความสำเร็จ เมื่อไปถึงโรงพยาบาล ก็ได้รับความเห็นว่าเจอรี่เสียชีวิตแล้ว

การวิเคราะห์

สิ่งที่น่าจะเกิดขึ้นกับเจอรี่คือ อาการ Deep Water Blackout ซึ่งยังไม่เป็นที่เข้าใจในผู้ทำการศึกษาว่า เกิดขึ้นได้อย่างไร แต่ก็ยังนับว่าเป็นโชคดี เพราะเหตุการณ์แบบนี้เกิดขึ้นน้อยมาก อย่างไรก็ดีอาการนี้ มักเกิดจากการดำน้ำลึกกว่า 130 ฟิต โดยใช้อากาศธรรมดา และมักเกิดกับนักดำน้ำที่มีประสบการณ์ ในการดำน้ำลึกน้อย มีสมมติฐานกันว่า Deep Water Blackout นี้ อาจจะเกิดจากสมรรถภาพทางกายไม่ดี เมาไนโตรเจน ความหนาแน่นของอากาศที่หายใจ การสะสมคาร์บอนไดออกไซด์ และความฝืดของการหายใจ แต่ไม่มีอะไรยืนยัน และยังไม่เป็นที่เข้าใจอย่างถ่องแท้

สิ่งที่ควรจำ

การดำน้ำแบบ Scuba ต้องใช้การฝึกฝน เพื่อจะให้ทักษะเฉียบคมอยู่เสมอ คอร์สสำหรับทบทวน และคอร์สเรียนขั้นสูง เป็นสิ่งที่เหมาะสมที่สุด ในการบรรลุจุดมุ่งหมายนี้

อย่าดำน้ำลึก แบบที่ต้องใช้การทำ Decompression Stop ยกเว้นได้รับการเรียน การฝึก และมีประสบการณ์ในการดำน้ำ แบบนี้มาแล้ว องค์กรฝึกหลายแห่ง ได้มีหลักสูตรการดำน้ำแบบนี้มาให้เรียน

หากคุณต้องการที่จะดำน้ำแบบหนักหน่วง คุณควรมีเร็กกุเลเตอร์ที่มีประสิทธิภาพเยี่ยมยอดเป็นของตัวเอง รวมทั้งไดฟ์คอมพิวเตอร์ เข็มทิศ และ BCD

อย่างนี้เวลาดำลึกๆ น่าจะใส่หน้ากากแบบ Full Face Mask นะครับ Full Face Mask จะทำให้เร็กฯ ไม่หลุดออกไปจากปาก และน้ำก็ไม่สามารถเข้ามาได้ หากเราหมดสติไปน่ะครับ แต่ว่าเวลาใส่เข้าไปแล้ว หน้าตาคงน่ากลัวพิลึกครับ ผมเองก็ไม่เคยใส่ครับ เคยเห็น และอ่านมาเท่านั้นเอง

ส่วนเรื่องที่ไปดำลึกๆ นั่น ต้องระวังนิดหนึ่งนะครับ เพราะมีหลักฐานงานวิจัยอยู่บ้าง แต่ยังไม่เป็นที่ยืนยัน กำลังพยายามค้นคว้าอยู่น่ะครับ ว่าการดำน้ำลงไปลึกๆ นั้น ทำให้มีการเกิด Brain Damage ขึ้นมาได้เหมือนกันครับ นอกจากนั้น อาจมีการทำลายเส้นเลือดฝอยเส้นเล็กๆ บริเวณหัวกระดูก ทำให้เกิดโรคกระดูกในอนาคต อีกต่างหากครับ การดำน้ำลึกๆ บ่อยๆ จึงเป็นเรื่องที่ควรหลีกเลี่ยงครับ

แต่อย่างที่บอกมาแล้วครับ ว่าหลักฐานยังไม่แน่นอน อาจต้องมีการทดลอง มีงานวิจัยออกมาเพิ่มขึ้นมากกว่านี้ ถึงจะได้ข้อสรุปว่าจริงหรือเปล่าครับ