นิสัยที่เสียในการดำน้ำ

ไม่ว่าผู้สอนดำน้ำ จะสั่งสอนเรามากันอย่างไร เราก็ยังเห็นนักดำน้ำ ที่มีพฤติกรรม หรือนิสัยในการดำน้ำ ที่ไม่ดีให้เห็นอยู่เสมอๆ เป็นประจำ เวลาไปดำน้ำนะครับ เช่น นักดำน้ำที่ไม่ทำ Predive Check คู่บัดดี้ที่ไม่ยอมอยู่ใกล้กัน เวลาอยู่ใต้น้ำ นักดำน้ำที่ดำลึก หรือนานเกินกว่า แผนการดำน้ำที่ตั้งไว้ หรือที่ร้ายไปกว่านั้น นานหรือลึกเกินกว่า ที่ขีดจำกัดจะทำได้ นักดำน้ำที่ทำการพักบนผิวน้ำ (Surface Interval) น้อยกว่าที่ควรจะเป็น หรือพุ่งขึ้นสู่ผิวน้ำ เวลาขึ้นอย่างรวดเร็ว นักดำน้ำที่ไม่ยอมทำ Safety Stop ฯลฯ

สิ่งที่เราเห็นนั้น บางส่วนก็เป็นเพราะขาดความรู้ ประสบการณ์ หรือความสนใจ แต่ส่วนมากที่เราพบกัน มักจะเป็นเพราะนิสัยที่เสีย เกี่ยวกับการดำน้ำ เช่น การมีความเชื่อมั่นในตนเองมากเกินไป หรือความพึงพอใจ ที่จะทำสิ่งที่ไม่ควรจะทำ

วิธีหนึ่งที่ผู้สอนดำน้ำ จะช่วยให้นักเรียนของตน ไม่สร้างนิสัยที่เสีย เกี่ยวกับการดำน้ำได้นั้น อาจทำได้โดย สอนให้นักเรียนรู้จัก และเข้าใจเจตคติที่เป็นอันตราย ซึ่งถูกนำมาใช้ กับการฝึกนักบิน เป็นเวลานานแล้ว นักบินจะถูกสอน ให้รู้จักเจตคติที่เป็นอันตราย ห้าประการ ที่มีผลร้ายต่อกระบวนการตัดสินใจ และเจตคติเกี่ยวกับอันตราย และลักษณะนิสัยเหล่านี้ ก็เป็นสิ่งสำคัญ สำหรับการดำน้ำ เช่นเดียวกับการบิน

เจตคติที่เป็นอันตราย

  1. พวกชอบต่อต้านคำสั่ง หรือการปกครอง คนเหล่านี้ จะไม่ชอบที่จะถูกสั่ง หรือบอกให้ทำอะไร มักจะคิดว่า กฎระเบียบต่างๆ ไม่สามารถประยุกต์ใช้กับตนเองได้ นักดำน้ำเหล่านี้ มักจะคิดว่าตัวเขา สามารถดำน้ำได้เกินขีดจำกัด หรือสามารถดำน้ำ คนเดียวได้อย่างปลอดภัย เป็นต้น
  2. พวกชอบทำอะไรหุนหันพลันแล่น ไม่คิดหน้าคิดหลัง คนเหล่านี้จะมีความต้องการ ที่จะทำอะไรอย่างรวดเร็ว โดยไม่คิดเสียก่อน โดยมาก การตัดสินใจแก้ไขปัญหาใดๆ ใต้น้ำ หากกระทำอย่างกะทันหัน ก่อนที่จะคิด ก็มักเป็นการตัดสินใจ ที่ผิดเสียส่วนมาก
  3. พวกคิดว่า ตนเองอยู่ยงคงกระพัน คนพวกนี้ มักจะมีความเชื่อว่า ตัวเขาจะไม่มีวันได้รับบาดเจ็บ หรืออันตรายได้เลย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง หากคนเหล่านี้ มีประสบการณ์มากพอสมควรแล้ว คนเหล่านี้ มักจะเชื่อมั่นว่าทักษะ และประสบการณ์ ของตน จะแก้ไข และป้องกันปัญหาได้ทุกชนิด ไม่ว่าตนจะทำอะไรลงไป มักเห็นคนเหล่านี้ ไม่ใส่ใจเรื่องขีดจำกัดของเวลา (NDL Limit) หรือดำน้ำในสภาพแวดล้อมที่อันตราย
  4. พวกชอบแสดงออก ถึงความเป็นชายชาตรี พวกนี้จะมีความเชื่อมั่น ในความสามารถของตนเองสูงมาก หากเป็นแค่นี้ ก็คงไม่มีปัญหาอะไร หากไม่เป็นว่าในขณะเดียวกัน ก็ชอบที่จะพิสูจน์ให้คนอื่นเห็น ความเก่งกล้าสามารถของตนเองด้วย เช่นกัน สำหรับคนเหล่านี้ แรงกดดันจากกลุ่มเพื่อนหรือสังคม อาจจะทำให้เขาตัดสินใจ ทำการดำน้ำแบบอันตรายได้ อย่างง่ายดาย
  5. พวกหมดกำลังใจ พวกนี้จะมีความคิดว่าตนเอง ไม่มีอำนาจอะไร ที่จะจัดการอนาคตของตนได้ มักจะเป็นผู้ตาม และหลายครั้งก็ตามคนอื่น ไปสู่สภาพการดำน้ำ ที่ไม่ปลอดภัยได้

ไม่ว่าเราจะยอมรับหรือไม่ แต่เราทุกคนก็มีแนวโน้ม ที่จะมีเจตคติที่ไม่ดี หรือที่เป็นอันตรายกับตัวเอง เวลาดำน้ำ ได้ทั้งหมด เช่นเวลาที่เรามีความเชื่อมั่นในตัวเองสูงๆ หรือพึงพอใจ ที่ได้แหกกฎซักนิด เราอาจจะพบตัวเอง ลัดขั้นตอนบางอย่าง เกี่ยวกับความปลอดภัยได้ โดยฉพาะ เมื่อเราทำลงไปแล้ว ไม่มีอันตรายอะไรเกิดขึ้น เพราะนานไป ก็จะทำให้เราเกิดสร้างนิสัย และมีกระบวนการปฏิบัติการที่ไม่ดี จนเกิดปัญหา ที่ไม่สามารถแก้ไขได้ขึ้นมา การสอนเรื่องเจตคติ ที่เป็นอันตรายทั้งห้าประการ เรื่องปัญหาของเจตคติเหล่านั้น และวิธีการหลีกเลี่ยง ไม่ให้เกิดเจตคติเหล่านั้น อาจจะเป็นบทเรียนที่สำคัญที่สุด เกี่ยวกับการดำน้ำของนักเรียนดำน้ำ ก็เป็นได้ครับ