Free Diving ตอนที่ 2

หลังจากทำการเตรียมตัว พร้อมทั้งอธิบายเรื่องความปลอดภัยต่างๆ พอสมควร ครูก็ให้ลงน้ำตรงชายหาดนั่นเลยครับ ก่อนลง ครูก็ไปจัดสถานที่ โดยการเอาเชือกยาวประมาณ 25 เมตรไปขึงไว้ใต้น้ำ โดยมีทุ่นตะกั่ว ถ่วงให้เชือกอยู่ใต้น้ำ ด้านหนึ่งจะเชือก และทุ่นลอยให้จับ ช่วงแรกเราก็ทำการเรียนกัน ตรงทุ่นลอยนั่นแหละครับ

บทเรียนบทแรก เป็นการทำ Static Apnea คือ หัดกลั้นหายใจใต้น้ำนั่นแหละครับ เคยทำมาซะมากแล้ว หารู้ไม่ว่า ที่เคยทำนั้นไม่ถูกต้อง ก็เลยทำได้น้อย ครูก็มีเคล็ดลับหลายอย่าง ที่ได้สอนให้เรียนรู้ และจะได้นำไปฝึกต่อได้

เคล็ดต่างๆ ก็มีดังนี้ครับ

อันดับแรก ต้องยืดเหยียดท่อยูสเตเชี่ยนซะก่อน เพื่อให้มันยืดตัว และกล้ามเนื้อลำคอ ผ่อนคลาย จากนั้น ต้องยืดเหยียด กล้ามเนื้ออื่นๆ เพื่อให้เกิดความผ่อนคลาย ทุกส่วน การผ่อนคลายนั้น เป็นเรื่องสำคัญ เพราะหากไม่ผ่อนคลายแล้ว เราจะใช้ออกซิเจน ที่มีอยู่อึกเดียวในปอดมากขึ้น ทำให้กลั้นหายใจได้น้อยลง

อันที่จริง ผมก็หัดเทคนิคการผ่อนคลาย มาเยอะแล้วนะครับ แต่เทียบไม่ได้กับการผ่อนคลายในน้ำนี่เลย กลายเป็นเรื่องเรียนรู้ใหม่ ทั้งๆ ที่ผมก็เคยทำหน้าที่ฝึกนักกีฬา ให้ผ่อนคลายมาเกือบสิบปี แปลกดีเหมือนกัน นี่ก็เป็นความรู้จากการเรียนฟรีไดวิ่ง ที่สามารถนำมาใช้กับงานอาชีพได้ทันทีเลย

static apnea นี่ ก่อนจะเริ่มดำน้ำ ก็ต้องหายใจให้ออกซิเจน เข้าไปเต็มที่ซะก่อน ด้วยการหายใจสามขั้น คือ ขั้นแรก หายใจด้วยกระบังลม ทำท้องป่องนั่นแหละครับ ปกติคนทั่วไป จะหายใจด้วยปอดหรืออกอย่างเดียว ไม่ได้ขยายกระบังลม ทำให้อากาศเข้าไปได้น้อยกว่า การหายใจเพื่อเตรียมพร้อมนี่ จะต้องขยายพื้นที่ด้านล่างของปอด ต้องขยายกระบังลม ด้วยการผ่อนคลายท้อง ช่วงเริ่มหายใจครับ พุงจะป่องออกมามากทีเดียว ขั้นที่สองคือ หายใจด้วยปอดหรือหน้าอกตามปกติ และขั้นสุดท้าย ให้แบะไหล่ออกจากกัน เพื่อเพิ่มพื้นที่ปอดด้านบน จากนั้นก็ทำการ pack เพื่อให้อากาศเข้าไปมากกว่าเดิมอีก ทำท่าเหมือนปลาทองในตู้น่ะครับ อ้างับ อ้างับ จนอากาศเข้าไปไม่ได้แล้ว

จากนั้น ให้ค้างไว้สองสามวินาที จึงผ่อนลมหายใจออกช้าๆ โดยมีหลักอยู่ว่า หายใจเข้าเท่าไร ให้ใช้เวลาหายใจออกเป็นสองเท่า

ทำอย่างนี้จนรู้สึกว่า ได้รับออกซิเจนเพียงพอแล้ว จึงเริ่มก้มหน้า ลอยตัวท่าคว่ำหน้าที่ผิวน้ำครับ

ตอนนี้แหละครับ จะเป็นช่วงที่ทรมาน และหากทนไม่ไหว มีอาการเกร็งหรือไม่ผ่อนคลายนิดเดียว ก็จะทนกลั้นหายใจอยู่ไม่ไหว แต่หากปล่อยให้ผ่อนคลายได้ ซึ่งครูบอกว่า ยิ่งอยากหายใจต้องยิ่งผ่อนคลาย ก็จะอยู่ได้นานกว่าเดิม

ผ่อนคลายแล้ว ต้องเอาใจออกจากเรื่องการหายใจด้วยนะครับ เทคนิคของใครของมัน ครูสอนให้ใช้วิธี Imagery Relaxation ซึ่งผมลองทำดูแล้ว ไม่ได้ผลมาก คงเป็นเพราะตัวเอง ไม่เหมาะกับเทคนิคนี้ ที่รู้เพราะเคยฝึกเทคนิคผ่อนคลาย มาเกือบทุกอย่าง ที่มีในโลกนี้ เป็นเวลาหลายปีแล้วน่ะครับ ตอนดำน้ำแบบนี้ ผมเลยใช้วิธี ฟังเสียงหัวใจตัวเอง ก็เพลินดีนะครับ มันจะเต้นช้าลง ช้าลง ไปเรื่อยๆ แต่ไม่หยุดซะทีนะครับ

ใช้เทคนิคนี้ จากการกลั้นหายใจ ได้ประมาณนาทีกับอีกนิดเดียว ตอนนี้ได้สองนาทีกว่าๆ แล้ว เห็นครูบอกว่ายิ่งฝึกมาก ก็จะยิ่งได้นานขึ้นเรื่อยๆ เคล็ดอยู่ที่ว่า ต้องผ่อนคลายให้ได้เต็มที่นั่นเองครับ

ครูก็ทำการทดสอบว่าเราผ่อนคลายหรือไม่ ด้วยการยกแขนยกขา แล้วปล่อยทิ้งลงมา ดูว่าเรามีแรงต้านหรือเปล่า หรืออาจจะผลัก กด ตัวเรา ว่าเราเกร็งขืนแรงที่กระทำหรือไม่ คนที่ถูกทดสอบก็จะรู้ตัว และหันไปผ่อนคลายส่วนที่เกร็งนั่นเองครับ

การฝึกแบบนี้ ต้องมีบัดดี้คอยดูแลความปลอดภัย และจับเวลาให้นะครับ การดูแลความปลอดภัยก็จะมีการ "คลิก" คือ การบีบนิ้วมือของคนที่ดำเป็นระยะ หากมีการ "คลิก" ตอบ ก็หมายความว่านักดำน้ำยังมีสติดีอยู่ หากไม่คลิกตอบ ให้คลิกอีกครั้ง ซึ่งหากไม่ได้รับการตอบสนองอีก ให้ดึงนักดำน้ำขึ้นมาจากน้ำได้เลย

ที่ต้องทำอย่างนี้ เพราะเคยมีบางคนกลั้นจนหมดสติ จมน้ำตายไปเลยก็มีครับ อันที่จริงคนที่หมดสติน่ะ ช่วงแรก ไม่เป็นไร หรอกครับ ต้องถึงช่วงที่ ร่างกายเริ่มทำงาน โดยอัตโนมัติ จากการที่กระบังลมหดตัว ทำให้ปากหรือจมูก สูดลมเข้าไป ซึ่งในขณะนั้น หากปากหรือจมูกอยู่ใต้น้ำแล้ว ก็รับประกันได้ว่า จมน้ำแน่นอนครับ

จากนั้นจึงไปเริ่มฝึก Dynamic Apnea ครับ

การฝึกไดนามิค ก็คือ การว่ายใต้น้ำให้ได้ไกลที่สุด ด้วยลมหายใจเพียงอึกเดียว เป็นประเภทหนึ่งของการแข่งขันฟรีไดวิ่งครับ ในประเภทไดนามิคนี้ ก็มีสามประเภทย่อยด้วยกัน คือ การดำโดยไม่ใช้ฟิน การใช้ไบฟิน (หรือฟินสองดันตามปกติที่เราใช้กัน แต่ฟินจะยาวกว่า) หรือโมโนฟิน (ฟินเดี่ยว ใส่เท้าทั้งสองข้างเข้าไป ฟินจะใหญ่มาก ดูคล้ายฟินของนางเงือกในเรื่องพระอภัยมณีครับ)

เห็นว่าสถิติโลก สำหรับการดำแบบนี้ เท้าเปล่าได้ 200 เมตร ส่วนใช้ฟิน (ทั้งสองแบบ) สองร้อยกว่าๆ กว่าเท่าไรจำไม่ได้ครับ

วิธีการหายใจ การเตรียมตัว ก็เหมือนกันกับการดำแบบ สแตติค เพียงแต่ต้องมุดลงด้วยท่า Duck Dive แล้วก็ว่าไปให้ไกล เทคนิคที่สำคัญคือ การทำตัวให้ลู่น้ำมากที่สุด ตีฟินให้มีประสิทธิภาพมากที่สุด จึงจะไปได้ไกลครับ

ผมมานั่งวิเคราะห์แล้วก็พบว่า การเรียนสแตติค กับ ไดนามิค นี่เอง ที่เป็นพื้นฐานสำคัญ ของการดำลงในที่ลึก และเป็นประโยชน์ ที่นักดำน้ำแบบสกูบ้า พึงจะได้อีกด้วย คือ เราจะฝึกหายใจ อย่างมีประสิทธิภาพที่สุด เท่าที่จะทำได้ ประการหนึ่ง ฝึกผ่อนคลายในน้ำ ปล่อยตัวให้กลมกลืนกับน้ำ อีกประการหนึ่ง และการฝึกทำตัวให้ลู่น้ำมากที่สุด อีกประการหนึ่ง เมื่อฝึกทั้งหมดนี้แล้ว จะพบว่า เราเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน กลมกลืน และมีความผูกพัน กับน้ำ กับทะเล มากขึ้นกว่าเดิม

กลับมาฝึกเพิ่มเติมภายหลัง ก็พบว่าเราพัฒนาเรื่องเหล่านี้ได้อีกครับ

ที่เกาะลันตาวันนั้น ผมก็ฝึกสแตติค กับไดนามิค ทั้งวัน เรียนรู้การใช้เข็มขัดตะกั่วแบบฟรีไดวิ่ง ซึ่งไม่เหมือนกัน กับที่เราใช้ตามปกติ คือ เข็มขัดตะกั่วฟรีไดวิ่งนี้ จะต้องเป็นยางยืดหนาๆ รัดด้านบนของสะโพกให้แน่น เนื่องจาก เวลาเราดำลงไปลึกๆ ตัวเราจะหดลง หากไม่ใช้เข็มขัดยาง รัดให้แน่นแล้ว เข็มขัดจะเลื่อนไปมาได้ ทำให้เกิดผลเสีย และที่ต้องรัดสะโพก เพราะเราจำเป็นต้องให้ส่วนเอว และท้องไม่มีอะไรมารัด จะทำให้อึดอัดได้ครับ

นี่กำลังจะหายางทำเข็มขัดอยู่ เพื่อนๆ คนไหน ทราบที่ซื้อยางลักษณะคล้ายเข็มขัดตะกั่ว หนาสัก 2-3 มม. ช่วยบอกด้วยนะครับ

จากนั้น ก็กลับไปพักผ่อน เพื่อจะออกทะเลไปเกาะห้า ฝึกดำแบบ Constant Weight และ No Limits ต่อไปครับ