Technical Diving ตอนที่ 1

“เทคนิคอล ไดวิ่ง” คืออะไรกันแน่ และมันต่างจากการดำน้ำแบบที่เราดำกันอยู่ ที่เขาเรียกกันว่า การดำน้ำแบบนันทนาการ (Recreational Diving) อย่างไร คำถามนี้อาจจะเป็นคำถาม ที่อยู่ในใจของเพื่อนๆ นักดำน้ำหลายคน เพื่อนนักดำน้ำหลายคน ถึงกับไปเล่าเรียนการดำน้ำแบบนี้มา เพื่อจะหาคำตอบ หลายคนคงสนใจที่จะดำน้ำแบบนี้อยู่ แต่ก็คงยังสงสัย ว่ามันจะเป็นอย่างไรบ้าง จะต้องลงทุนขนาดไหน ปลอดภัยหรือไม่อย่างไร ตัวผมเองก็เกิดสงสัยขึ้นมา แบบนี้แหละครับ ก็เลยต้องไปพยายามหาคำตอบ ช่วงนี้ที่กำลังแสวงหาคำตอบอยู่ ได้ความรู้มาบ้าง ก็อยากจะเอามาแบ่งปันกัน กับเพื่อนๆ นักดำน้ำ คงจะเขียนเล่าให้อ่านกัน ทีละช่วง นะครับ หากเพื่อนๆ มีความรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับเรื่องนี้ ขอความกรุณา นำมาแบ่งกันด้วย นะครับ

จากการไปศึกษามาก็พบว่า การดำน้ำแบบเทคนิคอล (ต่อไปนี้เรียกว่า “Tec” แล้วกันนะครับ) มันต่างจากการดำน้ำแบบพักผ่อน ในแง่มุมของขีดจำกัด (Limit) และ วิธีการ (Method) ในการดำน้ำนั่นเองครับ คือ ดำน้ำแบบ Tec นี่ เป็นการดำน้ำเกินขีดจำกัด ของการดำน้ำแบบพักผ่อน ก็มาดูกันก่อนนะครับ ว่าขีดจำกัดของการดำน้ำแบบพักผ่อน นี่มันเป็นอย่างไร

การดำน้ำแบบพักผ่อน (Recreational Diving) มีข้อจำกัดดังนี้ครับ

  1. ดำน้ำแบบ No Stop No Decompression
  2. ดำน้ำด้วยอากาศ หรืออากาศที่มีออกซิเจนเข้มข้น (Enriched Air) ลึกไม่เกิน 40 เมตร
  3. หากจะดำน้ำเข้าไปในสถานที่ ที่มีสิ่งกีดขวางเหนือศีรษะ ต้องมีระยะทางทั้งแนวตั้ง และแนวนอนไม่เกิน 40 เมตรจากผิวน้ำ รวมทั้งต้องมองเห็นแสงธรรมชาติ ตลอดเวลาในการดำเข้าไป

โดยทั่วไปก็คือ การดำน้ำแบบที่ใช้อุปกรณ์ที่ง่าย (ถังอากาศ และเร็กกุเลเตอร์หนึ่งชุด) สามารถขึ้นสู่ผิวน้ำได้ทันที หากมีเหตุฉุกเฉิน ใช้การฝึกฝนฝึกหัดที่ไม่สลับซับซ้อนมาก ไม่จำเป็นต้องอาศัยบุคลิกภาพ และสภาพร่างกาย ที่เป็นพิเศษ ของนักดำน้ำ การดำน้ำแบบพักผ่อน จึงเป็นการดำน้ำที่เหมาะสมกับคนทุกเพศทุกวัย

ส่วนการดำน้ำแบบ Tec นี่ จะดำกันเกินขีดจำกัด ของการดำน้ำแบบพักผ่อน อย่างที่กล่าวมาแล้ว เช่น ความลึกจะเกิน 40 เมตร ต้องทำการลดแรงกดดันใต้น้ำเป็นขั้น (Stage Decompression) ดำในสถานที่ ที่มีสิ่งกีดขวางเหนือศีรษะ และมีระยะทางทั้งแนวตั้ง และแนวนอนเกิน 40 เมตร มีการเร่งการลดแรงกดดัน (Accelerated Decompression) บางทีก็ใช้ส่วนผสมของอากาศที่แตกต่างกัน ในการดำน้ำหนึ่งไดฟ์

ดำน้ำแบบนี้ จะต้องใช้วิธีการดำ และเทคโนโลยีที่สูง และซับซ้อนกว่า เพื่อจัดการกับความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้น ต้องมีอุปกรณ์ที่มาก และยุ่งยากขึ้น รวมถึงต้องใช้การฝึกฝนที่ยุ่งยาก และซับซ้อนกว่าอีกด้วยครับ

ก็มีนักดำน้ำหลายคน เข้าใจผิดไป คิดว่า ดำน้ำที่เกินขีดจำกัด ของการดำน้ำแบบพักผ่อน โดยใช้ความรู้ และอุปกรณ์ปกติ ที่ใช้ในการดำน้ำแบบพักผ่อน เป็นการดำน้ำแบบเทคนิคอล เช่น ใช้ถังอากาศใบเดียว ดำลงไปถึง 50 เมตร แล้วบอกว่า นี่เป็นการดำน้ำแบบ Tec เท่าที่ผมอ่านจากตำรา Tec Deep Diver Manual ของ DSAT เขากล่าวว่า มีชื่อที่จะเรียก ประเภทการดำน้ำแบบนี้ ได้อย่างเดียวว่า Stupid Diving ครับ

ความเสี่ยงจากการดำน้ำแบบเทคนิคอล

เราคงทราบกันดีแล้ว ว่าการดำน้ำแบบ Tec นี้ จะเสี่ยงต่ออันตรายหลายประการ มากกว่าการดำน้ำแบบพักผ่อน (Rec) แต่ก็คงเป็นเพราะว่า การดำน้ำแบบ Tec นี้ มีความท้าทาย และเปิดโอกาสให้ได้ไปพบประสบการณ์ ที่ยากจะพบได้ ในกิจกรรมอื่นๆ ผู้คนจำนวนมากที่มีความพร้อม จึงหันมาสนใจที่จะเรียน และดำน้ำแบบนี้กันมากขึ้นทุกที อันที่จริงแล้ว ความเสี่ยงส่วนมากที่เกิดขึ้น ในการดำน้ำแบบ Tec นี้ ก็จะคล้ายคลึงกับความเสี่ยง ของการดำน้ำแบบพักผ่อนทั่วไป เพียงแต่อันตรายที่จะเกิดขึ้นนั้น หากเกิดขึ้นแล้ว มักจะร้ายแรง รุนแรงกว่านั่นเอง อย่างไรก็ดี ก็มีอันตรายบางประการ ที่มีเฉพาะ สำหรับการดำน้ำแบบ Tec และไม่เกิดขึ้น ในการดำน้ำแบบพักผ่อน อันตรายที่อาจเกิดขึ้นกับการดำน้ำแบบ Tec มีดังต่อไปนี้ครับ

  1. ไม่สามารถขึ้นสู่ผิวน้ำได้ทันที ในกรณีฉุกเฉิน อาจจะเพราะต้องทำ Decom หรือระยะทางไกลเกินไปจากผิวน้ำ หรือเพราะว่ามีสิ่งกีดขวางเหนือศีรษะ ทำให้ขาดทางเลือกสำคัญ ในการที่จะจัดการกับกรณีฉุกเฉินไปหนึ่งทาง
  2. ออกซิเจนน้อยเกิน (Hypoxia) หรือออกซิเจนมากเกิน (Hyperoxia) ซึ่งอาจจะทำให้หมดสติ และจมน้ำได้ การได้รับออกซิเจนมากหรือน้อยเกินไปนั้น อาจจะเกิดขึ้น จากการเปลี่ยนไปใช้อากาศ ที่มีส่วนผสมไม่ถูกต้อง เลือกส่วนผสมอากาศผิด หรือตรวจสอบอากาศผิดพลาด
  3. เมา (Narcosis) และนำไปสู่การตัดสินใจ หรือเลือกพฤติกรรมที่ผิดพลาด และอาจจะนำไปสู่อุบัติเหตุ อาจจะทำให้เกิด การตอบสนองช้าเกินไปต่อกรณีฉุกเฉิน และรับมือกับเหตุการณ์ไม่ได้
  4. โรคเกี่ยวกับความกดดัน (Decompression Illness) อาจจะทำให้เกิดการพิการ หรือถึงแก่ชีวิต ซึ่งอาจเกิดจาก การสะสมไนโตรเจนมากไป ตรวจสอบอากาศผิดพลาด ทำถังอากาศสำหรับ Decompression หาย จำเป็นต้องขึ้นสู่ผิวน้ำ ก่อนจะเสร็จสิ้นการทำ Decompression คำนวนการ Decompression ผิดพลาด ปัจจัยเสี่ยงส่วนบุคคล หรือดำน้ำเกินขีดจำกัด
  5. ทำผิดพลาด หรือไม่ได้ทำสิ่งที่จำเป็นต้องปฏิบัติ เนื่องจากงานมากเกินไป (Task Overloading) อาจจะเป็นเบนด์ เพราะตัวลอยจนควบคุมไม่ได้ หรืออาจจะเกิดอาการออกซิเจนเป็นพิษ เพราะตัวจมควบคุมไม่ได้ การดำน้ำแบบนี้ จำเป็นต้องใช้อุปกรณ์มาก และสลับซับซ้อนกว่า จึงอาจทำให้เกิดความยุ่งยาก ในการปฏิบัติได้ หากได้รับการฝึกฝนมาไม่ดีพอ
  6. จมน้ำเนื่องจาก BCD เสียหาย เพราะว่าอุปกรณ์ในการดำน้ำแบบนี้ จะหนักมาก BCD ต้องมีคุณภาพ และแรงยกอย่างเพียงพอ รวมทั้ง ต้องมีระบบลอยตัว ในกรณีฉุกเฉินสำรองไว้ด้วย มีนักดำน้ำบางคน ลืมเปิดวาล์วอากาศ ทำให้จมน้ำได้ เพราะเติมลมเข้า BCD ไม่ได้แล้ว แถมยังหายใจไม่ได้อีก ตัวก็จมลงไปเรื่อยๆ ในขณะที่เร็กฯ ไม่ทำงาน

ในการเรียนดำน้ำแบบ Tec นี้ นักดำน้ำจะได้เรียน วิธีการรับมือกับเหตุการณ์ดังที่กล่าวมา แต่ก็มีคำเตือนไว้เสมอว่า ถึงแม้ว่าเราจะทำทุกอย่างถูกต้อง ตามหลักวิชาการ (By The Book) แล้วก็ดี ความเสี่ยงก็ยังสูงกว่าดำน้ำแบบพักผ่อน เพราะความหลากหลายที่มากกว่า โอกาสเกิดเหตุการณ์ฉุกเฉินมากกว่า ความผิดพลาดเล็กน้อย อาจจะต่อเนื่องเป็นลูกโซ่ นำไปสู่อุบัติเหตุใหญ่ ได้โดยง่ายกว่า และที่สำคัญ ทางเลือกที่จะขึ้นสู่ผิวน้ำ ในกรณีฉุกเฉิน มักจะไม่มี

สิ่งสำคัญที่เขียนไว้ในตำราทุกเล่ม ของการดำน้ำแบบ Tec นี้ ก็คือ “ในการดำน้ำแบบเทคนิคอล ถึงแม้ว่าท่านทำทุกอย่างถูกต้อง มันก็ยังมีอันตราย ที่จะนำไปสู่ความพิการ และความตายแฝงอยู่เสมอ” ผู้ที่จะก้าวเข้าไปสู่โลกของการดำน้ำแบบ Tec จำเป็นที่ต้องรับรู้ และยอมรับความเสี่ยงดังกล่าวเสียก่อนตัดสินใจเรียนครับ

อย่างไรก็ดี ส่วนใหญ่ของการดำน้ำแบบ Tec นั้น ก็คล้ายกับการดำน้ำ แบบพักผ่อนหย่อนใจ นั้นคือ อุบัติเหตุมักเกิดจาก การใช้เทคนิควิธีการที่ผิด ไม่มีอุปกรณ์ที่จำเป็น ไม่มีการฝึกฝน และเรียนรู้อย่างถูกต้อง หากอยู่ภายใต้ขีดจำกัดของอุปกรณ์ และการฝึกฝนเรียนรู้ของเราแล้ว โอกาสของการเกิดอุบัติเหตุก็ไม่สูงครับ

อุบัติเหตุส่วนมากของการดำน้ำ (ทั้งแบบพักผ่อน และเทคนิคอล) มักเกิดจากการดำน้ำเกินขีดจำกัดของตนเอง เนื่องจากอันดับแรก นักดำน้ำที่ดำเกินขีดจำกัดของตนเอง ก็มักจะไม่รู้ว่ามีอันตรายอะไรรออยู่ อันดับต่อมา ก็คือ เมื่อพบกับอันตราย ก็ไม่รู้จะจัดการกับมันด้วยวิธีไหน และอันดับสาม ก็คือ ถึงแม้จะรู้ว่าจะจัดการวิธีไหน แต่ทำไม่เป็น เพราะไม่เคยฝึกฝนให้ชำนาญ ภายใต้การดูแลของผู้ฝึกสอนมาก่อน

นักดำน้ำส่วนมาก ที่ประสบอุบัติเหตุ เพราะดำน้ำเกิดขีดจำกัดของตนนั้น มักมีความเชื่อว่า ตนสามารถรับมือกับสถานการณ์ได้ โชคร้ายที่เป็นความเชื่อที่ผิด และนักดำน้ำหลายคน ก็ต้องจ่ายค่าความเข้าใจผิดของตนเอง ด้วยชีวิตอย่างน่าเสียดาย