TAT License No. 12/01654

เรือจมสุทธาทิพย์ (Hardeep)

เรือจมสุทธาทิพย์ เป็นเรือกลไฟเหล็ก ของบริษัท Siam Steam Navigation ซึ่งมีเรือคู่แฝด ชื่อเรือ “วไล” ต่อออกมาพร้อมกัน เรือทั้งสองลำนี้ ได้ถูกตั้งชื่อ ตามพระนามของพระราชธิดา ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมหาราช คือ สมเด็จเจ้าฟ้าหญิงสุทธาทิพยรัตน์ (สมเด็จเจ้าฟ้า กรมหลวงศรีรัตนโกสินทร) และ สมเด็จเจ้าฟ้าหญิงวไลยอลงกรณ์ (สมเด็จเจ้าฟ้า กรมหลวงเพ็ชรบุรีราชสิรินธร) ตามลำดับ เมื่อครั้งที่บริษัทนำเรือลงน้ำ ได้สร้างหุ่นจำลอง ทำด้วยเงิน ของเรือทั้งสองลำ นำไปถวาย แด่พระองค์หญิงทั้งสองด้วย ปัจจุบัน เรือ “วไล” จมอยู่ในแม่น้ำเจ้าพระยา ส่วนเรือ “สุทธาทิพย์” จมอยู่ระหว่างเกาะโรงโขน กับเกาะจวง

เรือสุทธาทิพย์ จมลงเมื่อเวลาประมาณ 1240 ของวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2488 โดยถูกระเบิด จากเครื่องบินทิ้งระเบิด ของ ฝ่ายสัมพันธมิตร และจมลง ในลักษณะตะแคงเอากราบขวาลง ที่ความลึกประมาณ 25 เมตร กราบซ้ายสูงที่ความลึกประมาณ 16 เมตร ตัวเรือมีความยาว 68 เมตร กว้าง 11 เมตร หัวเรือหันค่อนไปทางทิศใต้ (SSW) ท้ายเรือหันค่อนไปทางทิศเหนือ (NNE)

สภาพของเรือสุทธาทิพย์ ในปัจจุบัน ยังทรงรูปตัวเรืออยู่อย่างสง่างาม อุปกรณ์ และสิ่งต่างๆ สูญหายไปเกือบหมดสิ้นแล้ว มีการพังทลายของเรือทางด้านท้ายเรือ อันเนื่องจากการที่เรือบางลำ นำสมอไปเกี่ยวกับเรือโดยตรง ปัจจุบันปัญหานี้ไม่มี เนื่องจากผู้ประกอบการดำน้ำ ได้นำสายทุ่นถาวรผูกติดกับเรือจมโดยตรง โดยสายทุ่นจะผูกไว้บริเวณกลางลำเรือ เสากระโดงคู่หัวเรือ ยงอยู่ในสภาพหักกลางตรงพื้นทราย ในห้องน้ำหัวเรือยังมีกระเบื้องดั้งเดิมอยู่ บริเวณห้องเครื่องยังมีเพลาข้อเหวี่ยง (Crank Shaft) และ Boiler จำนวน 3 ลูกให้เห็นอยู่ แต่ตัวเครื่องยนต์สูญหายไปแล้ว นอกลำเรือ ยังมีปากปล่องไอน้ำ เป็นรูปวงกลมบริเวณพื้นทราย มีอ่างล้างหน้าเก่าแก่ตกอยู่ใกล้เคียง ห่างจากตัวเรือไปทางทิศตะวันตกไม่เกิน 100 เมตร จะพบลูกระเบิดขนาดใหญ่ คาดว่าเป็นลูกระเบิดชนิดเดียวกัน กับที่จมเรือลำนี้ เมื่อหกสิบปีที่แล้ว

การดำน้ำที่เรือสุทธาทิพย์ เป็นประสบการณ์ที่งดงาม สำหรับนักดำน้ำทุกคน เราจะสามารถสัมผัส กับความสวยงามของตัวเรือ และสัตว์ทะเล ที่มาอาศัยอยู่ในบริเวณ เช่น ทากพู่ เต่า กระเบน และปลาสาก ที่มีอยู่ชุกชุม วันดีคืนดี จะเห็นกระเบนนก มาว่ายล้อกันเล่น บริเวณหัวเรือบ่อยๆ และนอกเหนือจากความสวยงาม และความตื่นเต้นผจญภัย ที่เราจะได้รับแล้ว ยังมีความรู้สึก ของการใกล้ชิดกับอดีต การได้สัมผัสกับประวัติศาสตร์ ซึ่งเป็นประสบการณ์ที่ยากจะได้รับ สำหรับผู้ไม่มีโอกาสไปเยือน

นักดำน้ำ ที่จะไปดำเรือลำนี้ ควรจะมีประสบการณ์ หรือไปกับผู้ดูแลที่เชี่ยวชาญ เนื่องจาก เรือจมลงในร่องน้ำแคบ มักมีกระแสน้ำไหลแรงเป็นประจำ เรือมีอายุการจมนาน อาจจะมีบางส่วน พังทลายลงมา โดยไม่มีการตักเตือนล่วงหน้า สัตว์ทะเลที่อันตรายเช่น ปลาหิน ก็มีอยู่ชุกชุม ในขณะเดียวกัน ความลึกของเรือ ก็เป็นสิ่งที่นักดำน้ำ ต้องคำนึงถึง และทำการวางแผนการดำน้ำ อย่างรอบคอบด้วย

เพิ่มเติมจาก facebook.com (9 ก.พ. 2559)

เรือจมลำนี้เป็นเรือครูของนักดำน้ำไทยหลายคน ฝรั่งนิยมมาดำกันนานกว่าคนไทยเสียอีก และเรียกชื่อเรือจมลำนี้ว่า ฮาร์ดีฟ (Hardeep) ส่วนคนไทยเรียกว่าเรือจมสุทธาทิพย์

หลายปีที่แล้วผมดำลงไปพบสมุดบันทึกประจำเรือ ไม่น่าเชื่อว่ายังเห็นสิ่งที่พิมพ์หลังจากจมมาหกสิบกว่าปี อาจเป็นเพราะสมุดนี้อยู่ในตู้ที่ถล่มลงมาเพราะตัวเรือผุพังลง ทำให้เห็นวิธีการเขียนชื่อเรือซึ่งไขปริศนาว่าทำไมฝรั่งถึงเรียกกันว่า ฮาร์ดีฟ

ไม่ใช่มาจากคำว่า Hard & Deep อย่างที่ฝรั่งส่วนมากเข้าใจ แต่มาจากวิธีการเขียนพระนามของเจ้าฟ้าหญิงสุทธาทิพยรัตน์ กรมหลวงศรีรัตนโกสินธ์ ที่เขียนว่า Suddhadib ฝรั่งออกเสียงยากเลยกลายเป็น Hadib และเพี้ยนเป็นฮาร์ด ดีฟ ในที่สุด

Suddhadib Log Book spelling S-U-D-D-H-A-D-I-B

เขียนโดย ดร. พิชิต เมืองนาโพธิ์
พิสูจน์อักษร ทีมงาน FreedomDIVE
ภาพจาก อัลบั้มภาพ ของเก่าใต้ทะเล โดย Pichit Muangnapoe
นำเสนอ 25 พ.ค. 2548
ปรับปรุงล่าสุด 09 ก.พ. 2559